NewRealityProof : Van Budget- naar Waardegedreven Organiseren

Geschreven door: Kim Tjoa

Excelsheets, kansberekening en risicomanagement tegenover intuïtie, empathie en creativiteit. Niet bang zijn om op je bek te gaan om zo tot de betere oplossingen te komen.

Door budgetten gedreven: publieke sector

De nieuwe werkelijkheid vraagt, of schreeuwt eigenlijk, om een nieuwe aanpak. Velen voelen aan dat het anders wordt of dat het anders moet.

De huidige aanpak is nagenoeg altijd gebaseerd en beheerst door budgetten (en het geforceerd opmaken daarvan), korte cycli en normen. De slagkracht en de wendbaarheid van organisaties worden daardoor ernstig beknot.

Zo is een gemeentelijke begroting een jaarlijks ritueel van kleine aanpassingen aan de vorige begrotingen, keuzes uit voorgaande jaren zijn al opgenomen en de bandbreedte om iets extra of anders te doen, is er niet of slechts in geringe mate. Inmiddels neemt de mobiliteit een andere wending, minder OV, meer thuiswerken. In Soest is er in 2015 begonnen aan een aanpassing van wegen om de doorstroom vanuit Amersfoort te verbeteren, in 2019 is hierover een besluit genomen en in 2020 zou er begonnen moeten worden. In de nieuwe realiteit zou minimaal een heroverweging moeten plaatsvinden en zou het gereserveerde budget ook vrij kunnen vallen.

In de zorg, genormeerd en gefinancierd door overheden in combinatie met verzekeraars, zijn budgetten ook leidend of misschien wel lijdend. In ieder geval is er bij instemming van de overheid en verzekeraar de mogelijkheid om bijna ongeremd geld uit te geven met inefficiëntie, ineffectiviteit en te dure behandelingen en medicijnen tot gevolg. Jaarlijks worden de tarieven bijgesteld (naar boven) en kunnen de eerder genoemde beperkingen van de zorg continueren. De coronacrisis heeft de kwetsbaarheden manifest gemaakt. Ouderenzorg is uit het oog verloren, prioriteit ligt bij IC afdelingen en de rest is geparkeerd geworden. De feitelijke (aan het bed) zorg voor patiënten is prima, alles daarom heen kan nog veel ondersteuning gebruiken als het gaat om digitalisering, gebruik van data etc. Dat kan de komende jaren veel waarde opleveren. Meten is weten.

Door budgetten gedreven: private sector

Met de bovengenoemde voorbeelden lijkt het alsof het louter de publieke sectoren betreft, niets is minder waar. De hele financiële sector, met hun luxe kantoren, thans leeg, vaak gesitueerd dichtbij Schiphol (om in- en uitvliegen mogelijk te maken).

De luchtvaartmaatschappijen, de traditionele retail, de zakelijke dienstverlening, idem. Allemaal budgetgedreven, vaak ook nog kort cyclisch (kwartaalcijfers) volledig opgehangen in budgetten, vaste uitgaven, leaseverplichtingen, reserveringen etc. Om te overleven is er steun nodig en is er de hoop dat alles weer zo wordt als dat het was.

Welke waarde voeg ik concreet toe?

Systemen staan te wankelen en worden krampachtig in stand gehouden, en toch weten we dat de komende jaren, door digitalisering, geopolitieke ontwikkelingen en klimaatdoelstellingen, veel of misschien wel heel veel anders gaat worden. Dicht bij huis, de winkelstraat, het wonen, het werken. Het momentum is daar dat ieder voor zich zelf moet afvragen welke waarde voeg ik nu toe, voor mezelf, voor het bedrijf, de organisatie, de samenleving? Voel ik mij betrokken bij en neem ik verantwoordelijkheid voor het product of de dienst die wij leveren?

Zo kunnen we op ieder niveau gaan nadenken over waarde toevoegen, en doen we dat niet dan moeten we wat anders gaan doen. Waarde heeft natuurlijk de economische component, maar waarde bevat ook de ecologische en een sociale component, vaak niet in geld uit te drukken en daarmee ook niet in de budgetten en impliciet in investeringen. Geen businesscase, geen ROI, geen keuze.

Met een scope over meerdere jaren zou zowel publiek als privaat nagedacht (en gehandeld) moeten worden over waarom zijn we er over 5 jaar nog, wat doen we en hoe dan? Postcorona zullen we eerst even moeten herstellen, bijkomen, dan opnieuw naar de tekentafel en uiteindelijk dat gaan executeren. Zonder op voorhand de rigiditeit van de budgetten met oog voor de waarde van morgen en overmorgen, voor ieder persoonlijk, voor iedere organisatie en voor de samenleving.

Meino Zandwijk en Kim Tjoa zijn ondernemers in de nieuwe economie en oprichters van NewRealityProof.