Nieuwe Leiders Paul Verhaeghe

Paul Verhaeghe: De ceo die opschept over zijn vier uur slaap, heeft zijn beste tijd gehad

Bron: Trouw
Auteur:

Alles wat de mens doet, heeft te maken met de ander, zegt Paul Verhaeghe, klinisch psycholoog en hoogleraar aan de universiteit van Gent. De keuzes na de coronacrisis gaan onder meer over een nieuw type leiderschap: niet meer autoritair en niet meer van bovenaf.

Filosoof Zygmunt Bauman heeft het mooi gezegd, vindt Paul Verhaeghe. Bauman zei: ‘Nooit zijn we zo vrij geweest en nooit hebben we ons zo machteloos gevoeld’. “Het is heel paradoxaal. Een dwingende omgeving is heel voorspelbaar en veilig, maar ook onvrij. Sinds de jaren zeventig is daar steeds meer verandering in gekomen en hebben we juist het omgekeerde bereikt. Veel meer vrijheid, minder voorspelbaarheid en daarmee voor veel mensen ook toenemende onzekerheid en angst.

“Je zag het de afgelopen jaren terug in het gedrag van mensen die, vaak zonder dat ze het doorhebben, overal op hun hoede zijn. Op hun werk, in het verkeer. En dat is ook weer niet zo gek als je bedenkt dat wij als kind al geleerd hebben dat we voortdurend met anderen in competitie zijn. Dat is de basis van ons huidige neoliberale economische model. Maar omdat onze wezenlijke aard anders is, en meer gericht op samenwerken, roept dat spanning en verwarring op.”

Verhaeghe, doctor in de klinische psychologie en hoogleraar aan de universiteit van Gent, publiceert deze week een nieuw boek: ‘Houd afstand, raak me aan’. Het is een essay over de vraag hoe we de huidige crisis kunnen aangrijpen om andere keuzes te maken.

“De wereld was al volop in beweging: financiële crisis, terrorisme, vluchtelingen, klimaatverandering. Corona-onzekerheid komt daar nog eens bovenop, en onzekere tijden roepen bij mensen allerlei vragen op: Wie zijn wij? Waar gaan we naar toe? Hoe verhouden we ons tot anderen?”

Die vragen, zegt Verhaeghe, zijn nu niet meer zo makkelijk te beantwoorden als voor onze ouders, laat staan onze grootouders. “Het virus geeft een versnelling aan dit proces. De huidige crisis zou tot een doorbraak kunnen leiden, maar het is de vraag welke kant die opgaat. Want juist dat soort existentiële vragen maakt mensen ook vatbaar voor de figuur van de meester, de leider, met overtuigende antwoorden.

Klik hier om het volledige interview te lezen op Trouw.